Khám hiếm muộn
gồm những xét nghiệm gì?

Khám hiếm muộn không phải là "làm tất cả mọi xét nghiệm có thể". Theo các hướng dẫn điều trị quốc tế, việc thăm khám cần đi từ những đánh giá cơ bản nhất, tập trung vào 3 yếu tố cốt lõi: buồng trứng, tử cung - vòi trứng và tinh trùng.

Hiếm muộn: Luôn cần sự đồng hành của cả hai

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hội Y học Sinh sản Mỹ (ASRM), nguyên nhân gây hiếm muộn đến từ người vợ chiếm khoảng 40%, từ người chồng chiếm 40%, 10% do cả hai và 10% không rõ nguyên nhân. Do đó, việc thăm khám luôn đòi hỏi sự có mặt và kiểm tra song song của cả hai vợ chồng để tránh bỏ sót, tiết kiệm thời gian và chi phí.

1. Các xét nghiệm dành cho người Vợ

Đánh giá sức khỏe sinh sản của người phụ nữ thường được chia thành 3 phần chính:

Đánh giá dự trữ buồng trứng

• Siêu âm đếm nang thứ cấp (AFC): Thực hiện vào ngày 2 hoặc ngày 3 của chu kỳ kinh. Bác sĩ sẽ siêu âm ngả âm đạo để đếm số lượng nang noãn hiện có trên hai buồng trứng.
• Xét nghiệm nội tiết AMH: Là chỉ số phản ánh chính xác nhất lượng trứng còn lại. Xét nghiệm này có thể lấy máu vào bất kỳ ngày nào trong chu kỳ. Để dự đoán trước khả năng thành công nếu cần làm IVF, bạn có thể tham khảo Công cụ tính tỷ lệ thành công IVF dựa trên chỉ số AMH và tuổi.
• Bộ nội tiết cơ bản (FSH, LH, Estradiol): Thường lấy máu vào ngày 2-3 chu kỳ để đánh giá chất lượng hoạt động của trục nội tiết buồng trứng.

Khảo sát tử cung và vòi trứng

Để trứng và tinh trùng có thể gặp nhau tự nhiên hoặc qua IUI, ít nhất một bên vòi trứng phải thông thương.

• Chụp tử cung vòi trứng cản quang (HSG) hoặc Siêu âm bơm nước (HyFoSy/SIS): Bơm một lượng chất lỏng an toàn vào buồng tử cung để kiểm tra hình thái và sự thông thương của vòi trứng (Khuyến cáo từ ESHRE & ACOG).
• Siêu âm ngả âm đạo: Khảo sát niêm mạc, buồng tử cung (phát hiện polyp, u xơ tử cung, tử cung dị dạng).

Xét nghiệm tổng quát & Bệnh lây truyền

Chuẩn bị một nền tảng sức khỏe tốt là bước đầu tiên để mang thai an toàn. Các xét nghiệm này tuân theo phác đồ của Bộ Y tế và HOSREM:

• Nhóm máu ABO/Rh, Công thức máu, Đường huyết, Chức năng tuyến giáp.
• Bệnh lây truyền: HIV, Viêm gan B/C, Giang mai, Rubella.

2. Các xét nghiệm dành cho người Chồng

Việc kiểm tra ở nam giới thường đơn giản, nhanh chóng và ít xâm lấn hơn nhiều so với nữ giới.

Tinh dịch đồ (Semen Analysis)

Đây là xét nghiệm nền tảng và quan trọng nhất. Tiêu chuẩn đánh giá hiện tại áp dụng theo Cẩm nang WHO 2021 (Ấn bản lần 6). Xét nghiệm sẽ đánh giá 3 yếu tố cốt lõi: Mật độ (số lượng), Độ di động và Hình thái tinh trùng.

Điều kiện: Nam giới cần kiêng xuất tinh từ 2 đến 7 ngày trước khi lấy mẫu xét nghiệm để có kết quả phản ánh chính xác nhất.

Xét nghiệm máu tổng quát & Chuyên sâu (nếu cần)

• Bệnh lây truyền: HIV, Viêm gan B/C, Giang mai (Bắt buộc trước khi làm các thủ thuật hỗ trợ sinh sản).
• Nội tiết tố nam & Siêu âm tinh hoàn: Chỉ được bác sĩ chỉ định thêm nếu kết quả tinh dịch đồ bất thường nặng (như vô tinh, mật độ quá thấp) để tìm nguyên nhân gốc rễ (ví dụ: giãn tĩnh mạch thừng tinh, suy sinh dục).
• Đứt gãy DNA tinh trùng (Halosperm): Thường chỉ định cho các ca sảy thai liên tiếp hoặc IVF thất bại nhiều lần.

3. Bác sĩ tư vấn & Kế hoạch điều trị

Không phải ai đến khám cũng bắt buộc phải làm TẤT CẢ các xét nghiệm liệt kê ở trên. Tùy thuộc vào độ tuổi, thời gian mong con, tiền sử bệnh lý cá nhân, bác sĩ sẽ cá thể hóa chỉ định những xét nghiệm thực sự mang lại giá trị chẩn đoán.

Sau khi có đầy đủ kết quả, bác sĩ sẽ tổng hợp lại bức tranh toàn cảnh và cùng hai vợ chồng lên lộ trình tiếp cận (Giao hợp tự nhiên có canh trứng, Bơm tinh trùng IUI, hoặc Thụ tinh ống nghiệm IVF). Khi có tin vui, các mẹ bầu cũng có thể dùng Công cụ tính ngày dự sinh để theo dõi lộ trình thai kỳ chuẩn xác nhé.